Ogólnopolski Festiwal Sztuk Autorskich „Windowisko” – krótka historia

W dniach 10-12 września 1999 roku odbyła się pierwsza edycja Ogólnopolskiego Festiwalu Małych Form Teatralnych WINDOWISKO. Głównym założeniem Festiwalu była promocja pozainstytucjonalnego ruchu teatralnego zarówno amatorskiego, jak i zawodowego. Do udziału w nim zaprosiliśmy teatry bardzo różniące się formami wypowiedzi: obok teatrów dramatycznych pojawiły się także teatry tańca i pantomimy. Nie stawialiśmy też w regulaminie wymogu korzystania z tekstów autorskich.

Okazało się jednak, że najciekawsze spektakle Festiwalu to propozycje autorskie. Z tego powodu w drugiej edycji postanowiliśmy skupić się na promocji tego, co naszym zdaniem najciekawsze w niezależnym ruchu teatralnym – nowych tekstów dramatycznych. WINDOWISKO 2000 było już faktycznie festiwalem młodej dramaturgii. Wspólnie z Centrum Edukacji Teatralnej w Gdańsku wydaliśmy „Dramaturgię poboczy” – dodatek kolportowany z Ruchem Teatralnym, w którym zamieściliśmy osiem tekstów młodych dramaturgów. Zorganizowaliśmy również warsztaty dramaturgiczne prowadzone przez Ingmara Villqista i Tadeusza Słobodzianka.

Kolejne edycje WINDOWISKA były już festiwalami, w których wzięły udział tylko teatry realizujące swoje spektakle w oparciu o własne teksty lub teksty do tej pory niepublikowane. Naszym zadaniem jest wypromowanie młodych, nieznanych i niepublikowanych autorów. W poprzednich edycjach festiwalu wzięły udział teatry m.in. z: Warszawy, Katowic, Łodzi, Gdańska, Tarnobrzegu, Skierniewic, Katowic, Szczecina, Gorzowa Wielkopolskiego, Częstochowy, Wrocławia, Opola, Ozimka, Nowej Soli, Lęborka, Gdyni, Brzozowa.

 

O randze naszego przedsięwzięcia może świadczyć fakt, że podczas pierwszej edycji w 1999 roku, udało nam się wypromować na skalę ogólnopolską nowy talent dramaturgiczny: Ingmara Villqista. Pod tym pseudonimem ukrywa się jeden z najciekawszych współczesnych polskich dramaturgów. Prowadzony przez niego teatr KRIKET z Chorzowa na pierwszym festiwalu WINDOWISKO' 99 zdobył Grand Prix. W chwili obecnej dramaty Vilqista realizowane są na kilku scenach zawodowych w Polsce, m.in: w Poznaniu, Szczecinie, Gdańsku i Krakowie. Powyższy fakt udowodnił, że festiwal o tej formule jest potrzebny i spełnia swoje zadanie jako narzędzie promocji młodej dramaturgii. Publiczność festiwalu stanowią licealiści, studenci oraz mieszkańcy trójmiejskiej aglomeracji. Poprzednie edycje WINDOWISKA obejrzało około 1000 osób w przedziale wiekowym od 16 do 60 lat.

Szósta i siódma edycja Festiwalu w 2004 i 2005 roku połączyła dwie trójmiejskie instytucje kulturalne: Miejski Dom Kultury w Gdańsku – Integracyjny Klub Artystyczny „Winda” oraz Sopocką Scenę Off de BICZ (działającą w strukturach Bałtyckiej Agencji Artystycznej BART). Najnowsza inicjatywa polegała na poszerzeniu formuły Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuk Autorskich o dział adaptacji teatralnych oraz konkurs dramaturgiczny. Organizatorzy określili swoje zadanie jako uaktywnienie artystów do tworzenia teatru opartego na słowie. Wśród tendencji w teatrze niezależnym zdecydowanie ujawnia się ostatnio odchodzenie od tekstu w kierunku obrazu i ruchu. Windowisko ma za zadanie promowanie teatru, który wykorzystuje słowo jako punkt wyjścia do realizacji spektaklu, niezależnie czy to będzie własny tekst czy adaptacja dobrej literatury.

VIII Ogólnopolski Festiwal Sztuk Autorskich WINDOWISKO 2006 odbył się w dniach 19-21 października 2006 roku w Teatrze Miniatura w Gdańsku. Po raz pierwszy otrzymał dofinansowanie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Operacyjnego „Promocja twórczości”. Pomogło to znacznie w organizacji festiwalu oraz umożliwiło wydanie zbioru dramatów, które otrzymały główne nagrody w konkursie dramaturgicznym „Windowiska”, zatytułowanego „Współcześni o współczesności”. Wierzymy, że publikacja w druku może dać szansę młodym autorom na promocję własnej twórczości, a teatr polski zyska nowe ciekawe teksty dramatyczne, opisujące współczesną rzeczywistość.

IX edycja festiwalu WINDOWISKO 2007 odbyła się w dniach 18-20 października jak zawsze w Miejskim Teatrze Miniatura w Gdańsku. Zgodnie z nową formułą festiwalu podczas „Dnia dramatycznego” mogliśmy zobaczyć owoc pracy najlepszego reżysera poprzedniej edycji Windowiska – Marka Branda. Zrealizował on spektakl na podstawie dramatu Piotra Bulaka „Zamiana”, nadesłanego na konkurs dramaturgiczny. Poza tym na festiwalu zaprezentowało się aż jedenaście teatrów będących wyznacznikiem teatralnego offu w Polsce, m.in.: Teatr Konsekwentny, Teatr From Poland, Teatr Realistyczny, Teatr Kreatury, Teatr Rondo, Teatr N. Fijewskiej, Teatr Brama ze Srebrnej Góry, Teatr Krzyk.

W X - jubileuszowym - festiwalu Windowisko wzięło udział 10 teatrów. Poziom był wysoki, a spektakle bardzo różnorodne. Organizatorzy kontynuowali formułę poprzednich 4 edycji festiwalu, dopuszczając do konkurencji również adaptacje. Jury doceniło adaptację "Oddziału chorych na raka" Sołżenicyna w reżyserii Marcina Bortkiewicza, który otrzymał Gdańskie Stypendium Teatralne. Pozostałe nagrody otrzymał teatr autorski - "Wydech" Teatru Krzyk z Maszewa oraz "Letnie małżeństwo" Teatru Kreatury.

Festiwal WINDOWISKO jest zdarzeniem oryginalnym i jedynym w Polsce, które nastawione jest przede wszystkim na prezentację i promocję teatru w pełni autorskiego.